Bu rehber, Gemiadamları Sağlık Yönergesi (26.07.2021, son değişiklik 14.07.2026), Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği (RG 29.08.2024, sayı 32647) ve 17.07.2026'da yürürlüğe giren yeni Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik esas alınarak hazırlanmıştır.

Gemi Adamı Sağlık Raporu, Periyodik Muayene ve Amatör Denizci Belgesi Alma Rehberi

Bu rehber, Gemiadamları Sağlık Yönergesi (26.07.2021, son değişiklik 14.07.2026), Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği (RG 29.08.2024, sayı 32647) ve 17.07.2026’da yürürlüğe giren yeni Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik esas alınarak hazırlanmıştır.

Hizmet Kimler için Hangi belgeye dönüşür? Azami geçerlilik
Gemi adamı sağlık raporu (genel muayene) İlk kez gemi adamı olacaklar, denizcilik öğrencileri, son genel muayenesinin üzerinden 10 yıl geçenler Gemi Adamı Olur Sağlık Raporu → Gemiadamları Sağlık Yoklama Belgesi 2 yıl (18 yaş altı ve 65 yaş üstü: 1 yıl)
Gemi adamı periyodik muayenesi Geçerli sağlık geçmişi olan, çalışan gemi adamları Periyodik Muayene Sağlık Raporu → Gemiadamları Sağlık Yoklama Belgesi 2 yıl (18 yaş altı ve 65 yaş üstü: 1 yıl)
Amatör denizci belgesi (ADB) sağlık raporu ADB 10 veya ADB 24 almak isteyen, sürücü belgesi olmayan adaylar Sürücü olur kriterlerine göre sağlık raporu → ADB sınav başvurusu Muafiyet için son 2 yılda düzenlenmiş rapor

Gemi adamı sağlık raporu nedir?

Gemi adamı sağlık raporu, bir kişinin gemideki rutin ve acil durum görevlerini güvenle yapabileceğini belgeleyen, yetkili sağlık kurulu tarafından verilen rapordur. Rapor tek başına yeterli değildir; HSSGM’ye bağlı yetkili merkezde Gemiadamları Sağlık Yoklama Belgesine dönüştürülmesi gerekir.

Yönergeye göre bu belge “ne bir genel sağlık sertifikası, ne de hastalık olmadığını belirten bir sertifikadır”. Belge, gemi adamının geçerlilik süresi boyunca asgari fiziksel kapasiteleri karşılamasının beklendiğini teyit eder.

Gemi adamı sağlık belgeleri arasındaki fark nedir?

Belge Düzenleyen Ne zaman verilir?
Gemi Adamı Olur Sağlık Raporu (Ek-4) Yetkili hastanedeki Gemi Adamı Sağlık Kurulu Genel muayene sonucunda uygun bulunana
Gemi Adamı Olamaz Sağlık Raporu (Ek-6) Gemi Adamı Sağlık Kurulu veya yetkili tabip Denizde çalışmaya engel durum saptanana; geçici (G) veya sürekli (D) olabilir
Periyodik Muayene Sağlık Raporu (Ek-5) HSSGM yetkili merkezindeki yetkili tabip Periyodik muayene hakkı devam eden gemi adamına
Gemiadamları Sağlık Yoklama Belgesi (Ek-13) HSSGM yetkili merkezi Olur veya periyodik rapora dayanılarak; uluslararası geçerlidir
200 GT’den küçük gemiler ve balıkçı gemileri sağlık sertifikası (Ek-14) HSSGM yetkili merkezi Bu gemilerde çalışanlara; azami 5 yıl geçerli

Yasal dayanağı nedir?

Gemi adamı sağlık işlemleri ulusal ve uluslararası bir mevzuat zincirine dayanır. Bu zincirdeki her halka bir sonrakini belirler:

  • STCW Kod A-I/9: Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) görme, renk görme ve işitme standartları. Türkiye 31.01.2013 tarihli 6404 sayılı Kanunla yenilenmiş sözleşmeyi onaylamıştır.
  • ILO 73 sayılı Sözleşme: Gemi adamlarının sağlık muayenesine ilişkin sözleşme; 4908 sayılı Kanunla kabul edilmiştir.
  • ILO 77 sayılı Sözleşme: 18 yaş altı gemi adamlarının yıllık muayenesini düzenler.
  • ILO Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC 2006): 23.02.2006’da kabul edilmiş, 20.08.2013’te yürürlüğe girmiştir; 113 ülke tarafından onaylanmış olup dünya gros tonajının yüzde 96,6’sını kapsar.
  • Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği madde 55 ve 56: Periyodik sağlık yoklamasını zorunlu kılar, ayrıntıyı Sağlık Bakanlığı yönergesine bırakır.
  • Gemiadamları Sağlık Yönergesi ve Ek-1: Muayene adımlarını, tetkikleri ve uygunluk kriterlerini belirler.

Kimler gemi adamı sağlık raporu almak zorundadır?

Gemi adamı olmak isteyen herkes ve çalışan tüm gemi adamları sağlık durumlarını belgelemek zorundadır (Yönetmelik madde 40/1-c). Genel muayene şu gruplar için zorunludur:

  • İlk kez gemi adamı olmak için başvuranlar
  • Gemi adamı yetiştiren okullarda okuyacak öğrenciler (öğrenim boyunca periyodik muayene zorunluluğu yoktur; güverte stajyeri güverte, makine stajyeri makine sınıfı olarak değerlendirilir)
  • Periyodik muayene sırasında sağlık kuruluna sevk edilenler
  • Son genel muayeneye dayanan yoklama belgesinin üzerinden 10 yıl geçenler
  • Yeterlik sınıfını değiştirenler (örneğin makineden güverteye geçiş); yeterlik yükselmesinde ise yeniden muayene yapılmaz
  • Balıkçı gemisi güverte tayfası dışında, 200 GT altı ve balıkçı gemilerinde ilk kez gemi adamı olacaklar

Kılavuz kaptanlar uzakyol kaptanlığı için öngörülen raporu güncel tutmak zorundadır; 60 yaş üstü kılavuz kaptanların muayenesi genel muayene esaslarına göre yapılır (Yönetmelik madde 70/4).

Gemi adamı sağlık raporu nasıl alınır?

Gemi adamı sağlık raporu iki aşamada alınır: önce HSSGM’nin yetkilendirdiği bir hastanede genel muayene yapılır, ardından rapor 30 iş günü içinde HSSGM’ye bağlı bir gemiadamları sağlık merkezine götürülerek Sağlık Yoklama Belgesine çevrilir. Bu süre aşılırsa rapor geçersiz sayılır (Yönerge madde 6/3-e).

Adım adım süreç

  1. Yetkili kuruluş seçimi: Rapor her hastaneden alınamaz. HSSGM listesinde genel ve periyodik muayeneye yetkili 114 sağlık kuruluşu (31 il) yer alır; en çok kuruluş İstanbul (20), Muğla (11) ve İzmir’dedir (10).
  2. Şahsen başvuru: Aday geçerli kimlik belgesiyle başvurur; muayene formuna (Ek-3) fotoğraf yapıştırılır veya dijital fotoğraf çekilir.
  3. Sağlık Beyanı ve Onam Formu (Ek-15): Aday, geçmiş tıbbi kayıtlarının e-Nabız ve Medula üzerinden sorgulanmasına onay verir. 18 yaş altında bu form zorunlu değildir; gerekirse veli doldurur.
  4. Laboratuvar ve görüntüleme tetkikleri: Kan, idrar, EKG, akciğer grafisi ve odyometri yapılır (liste aşağıdadır).
  5. Branş muayeneleri: İç hastalıkları, göz, kulak burun boğaz, psikiyatri ve ortopedi uzmanları muayene eder. Kurul gerekirse başka branştan (örneğin nöroloji, kardiyoloji) konsültasyon isteyebilir.
  6. Sağlık kurulu kararı: Karar oy birliğiyle alınır ve Gemiadamları Raporlarının Sağlık Kurul Kayıt Defterine (Ek-7) işlenir. Uygun bulunana Gemi Adamı Olur Sağlık Raporu (Ek-4) verilir.
  7. Yetkili merkezde onay: Aday rapor, muayene formu ve tetkik sonuçlarıyla en geç 30 iş günü içinde HSSGM yetkili merkezine şahsen başvurur. Yetkili tabip belgeleri inceler, verileri Hudut Sahiller Sağlık Bilgi Sistemine (HSSBS) girer ve Gemiadamlarının Sağlık Yoklama Belgesini (Ek-13) düzenler.
  8. Gemi adamı cüzdanı: Liman başkanlıkları, sağlık raporunu Gemiadamları Bilgi Sistemi (GİBS) üzerinden elektronik olarak doğrular; ayrıca kâğıt belge istenmez (Yönetmelik madde 51/4).

Türkiye’de 21 ilde 28 HSSGM yetkili merkezi bulunur. İstanbul’da Ambarlı (Beylikdüzü), Anadolu (Kartal) ve İstanbul (Fatih) gemiadamları sağlık merkezleri hizmet verir.

Başvuruda hangi belgeler gerekir?

  • T.C. kimlik kartı veya pasaport (aslı)
  • Son 6 ay içinde çekilmiş 2 adet biyometrik fotoğraf (birçok kuruluş dijital fotoğraf da çeker)
  • Yenileme ise eski sağlık raporu veya Sağlık Yoklama Belgesi
  • Varsa gemi adamı cüzdanı
  • Kullanılıyorsa gözlük ve kontakt lens; düzenli kullanılan ilaçların listesi ve varsa kronik hastalık raporları
  • 18 yaş altı adaylar için veli veya vasi (yetkili tabip gerekli görürse)

Genel muayenede hangi tetkikler yapılır?

Genel muayenede asgari 12 tetkik zorunludur (Yönerge Ek-1-F). Negatif-pozitif değerlendirilen sonuçlar ayrıca sayısal (kantitatif) olarak yazılır.

Tetkik Ne amaçla yapılır?
HemogramAnemi, enfeksiyon ve kan hastalıklarının taranması
Açlık kan şekeriDiyabet taraması
Tam idrar tahliliBöbrek ve idrar yolu hastalıkları
Üre (BUN) ve kreatininBöbrek fonksiyonu
ALT ve ASTKaraciğer fonksiyonu
Anti-HIVHIV enfeksiyonu taraması
Anti-HCVHepatit C taraması
HBsAg ve Anti-HBsHepatit B taşıyıcılığı ve bağışıklığı
PA akciğer grafisiTüberküloz ve akciğer hastalıkları
EKGRitim bozukluğu ve iskemik kalp hastalığı
Odyometriİşitme eşiklerinin ölçümü

Kurul gerekli gördüğünde ek tetkik isteyebilir. Eksik sonuçlar e-Nabız veya kurumun resmi elektronik sisteminde mevcutsa kabul edilir.

Muayeneye gitmeden önce nelere dikkat edilmeli?

  • Kan şekeri için en az 8 saat aç gelinmesi önerilir.
  • Kontakt lens kullananlar test günü gözlük takmalıdır; lens çıkarıldıktan hemen sonra yapılan görme testleri hatalı olabilir. Düzeltilmiş görme testi için lensler yanda bulundurulmalıdır.
  • Odyometriden önceki 12 saatte yüksek gürültüden (makine dairesi, konser) kaçınılması ölçüm doğruluğunu artırır.
  • Ortokeratoloji (gece lensi) ile sağlanan düzeltme kabul edilmez.

Gemi adamı sağlık şartları nelerdir?

Gemi adamının, gemideki rutin ve acil durum görevlerini engelleyen, denizde kötüleşebilecek veya başkalarının sağlığını tehlikeye atacak bir sağlık sorunu olmamalıdır (Yönerge madde 5). Ayrıca etkili iletişim için yeterli işitme ve konuşma yetisine sahip olmalı, sesli alarmları ayırt edebilmeli ve muhakemeyi bozan ilaç kullanmamalıdır.

Görme standartları nelerdir?

Görme muayenesi STCW Kod A-I/9 tablosuna göre Snellen ondalık değerleriyle yapılır. Keystone türü masa başı tarayıcılar kabul edilmez.

Gemi adamı sınıfı Uzak görme (gözlüklü veya gözlüksüz) Düzeltilmemiş asgari görme (sadece adaylar) Renk görme
Güverte, güverte stajyeri, yat ve balıkçı sınıfı Bir gözde 0,7; diğer gözde 0,5 Her gözde 0,1 CIE standart 1 veya 2
Makine sınıfı ve makine stajyeri Her iki gözde 0,4 Her gözde 0,1 CIE standart 1, 2 veya 3
Elektrik, elektronik ve telsiz sınıfı Her iki gözde 0,4 Her gözde 0,1 CIE standart 1, 2 veya 3
Sağlık zabitleri ve yardımcı hizmetliler Her iki gözde 0,4 Her gözde 0,1 Gerekmez
  • Düzeltilmemiş 0,1 kuralının amacı: Acil durumda gözlük kaybolsa bile kişinin asgari görme kapasitesini korumasıdır.
  • Gözlük ve lens: Tüm sınıflarda kabul edilir; belgeye “görme yardımlı uygun” kaydı düşülür ve gemide yedek gözlük bulundurulması gerekir.
  • Görme alanı, gece körlüğü ve çift görme: Göz hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilir.
  • Gözcülük görevi: Sınıftan bağımsız olarak gözcülüğe uygunluk kararı her Sağlık Yoklama Belgesine yazılır.

Renk körlüğü gemi adamı olmaya engel mi?

Renk körlüğü güverte sınıfı için engeldir, makine sınıfı için ise derecesine bağlıdır. Güverte personeli seyir fenerlerini (kırmızı, yeşil, beyaz) ayırt edebilmek için CIE standart 1 veya 2’yi karşılamalıdır; makine sınıfı uyarı ışıklarını ve kablo renklerini ayırt edebilmek için standart 3’ü karşılaması yeterlidir.

  • CIE standart 1: 500 GT üzeri gemilerde gözcülük yapacak kaptan, zabit ve tayfalar için normal renk görme.
  • CIE standart 2: 500 GT altı ticari gemilerde gözcülük yapacaklar için hafif renk görme kusuruna izin veren standart.
  • Kullanılan testler: İshihara, alternatif pseudo-izokromatik (PIC) testler, Holmes Wright Tip B fener testi, spektral anomaloskop ve Farnsworth D-15.
  • Geçerlilik: Renk görme test sonuçları 6 yıl geçerlidir. Test sırasında renkli lens veya filtre kullanımına izin verilmez.

İşitme standartları nelerdir?

Gemi adamı adaylarında 500, 1.000, 2.000 ve 3.000 Hz frekanslarının ortalamasında, cihazsız olarak iyi kulakta en az 30 dB, kötü kulakta en az 40 dB işitme eşiği aranır. Bu değerler yaklaşık 3 metre ve 2 metre konuşma-işitme mesafesine karşılık gelir.

  • Genel muayenede tüm gemi adamlarına saf ton odyometri yapılır.
  • Periyodik muayenede odyometri yalnızca makine sınıfı (telsiz ve elektrik-elektroteknik dahil) için zorunludur; diğer sınıflarda konuşma ve fısıltı testi yapılır.
  • Konuşma testinde 3 metreden söylenen 10 harf-rakam kombinasyonunun en az 6’sı doğru tekrarlanmalıdır.
  • İşitme cihazı yalnızca çalışan gemi adamlarında, cihazla 30/40 dB standardı sağlanıyorsa kabul edilir; gemide yedek cihaz ve pil bulundurulmalıdır.

Hangi kronik hastalıklar gemi adamı olmaya engeldir?

Yönerge Ek-1, hastalıkları ICD-10 kodlarıyla dört karar kategorisine ayırır. Bir hastalık tanısı tek başına “olamaz” anlamına gelmez; karar hastalığın kontrol düzeyine ve göreve göre verilir.

Kod Anlamı Belgeye etkisi
GGeçici uygunsuzlukTedavi edilip stabil olana kadar gemi adamı olamaz; süre belirtilir
DSürekli uygunsuzluk2 yıl içinde asgari kapasiteleri karşılamayacağı öngörülür
SSınırlı uygunlukBazı görevler veya belirli sefer bölgeleriyle sınırlı belge
KKısa süreli uygunluk2 yıldan kısa süreli belge, daha sık kontrol

Örnek kriterler (Yönerge Ek-1, Tablo 7):

Durum Geçici veya sınırlı karar Sürekli uygunsuzluk
Hipertansiyon (I10-15) Sistolik >160 veya diyastolik >100 mmHg ise tedavi edilene kadar geçici uygunsuzluk Tedaviye rağmen sürekli sistolik >170 veya diyastolik >100 mmHg
Diyabet, insülinsiz tedavi (E11-14) Stabil olana kadar uzak sefer ve vardiya için geçici uygunsuzluk; sonra yakın kıyısal seferle sınırlı olabilir Bozucu komplikasyon gelişirse
Epilepsi İnceleme süresince ve son nöbetten sonra 2 yıl geçici uygunsuzluk İlaçla kontrol edilemeyen tekrarlayan nöbetler
Alkol bağımlılığı (F10) İlk tanıdan veya nüksten 1 yıl sonrasına kadar geçici uygunsuzluk Bağımlılık sürekli ise
HIV Tedaviyle CD4 350 üzerinde sabitlenene kadar geçici uygunsuzluk Geri dönüşsüz HIV ilişkili hastalıklar
Obezite veya düşük beden kütlesi (E65-68) Fiziksel kapasite testi yetersizse geçici uygunsuzluk Güvenlik görevleri yapılamıyorsa ve gelişme sağlanamıyorsa

Asgari fiziksel kapasite nasıl değerlendirilir?

Hekim, adayın gemideki gerçek görevleri yardımsız yapabildiğini doğrular (Yönerge Ek-1-G, Tablo 8). Somut ölçütler şunlardır:

  • Dikey merdiven ve basamaklara yardımsız tırmanmak
  • 60 cm yüksekliğindeki menhol kenarlarının üzerinden geçmek
  • Yaklaşık 18 kg yükü kaldırmak, çekmek ve taşımak
  • 600 mm x 600 mm boyutundaki kaçış açıklıklarından geçebilmek (SOLAS)
  • Dört saatlik vardiya boyunca ayakta ve uyanık kalabilmek

Gemi adamı periyodik muayenesi nedir?

Gemi adamı periyodik muayenesi, geçerli bir genel muayene geçmişi olan gemi adamının Sağlık Yoklama Belgesini yenilemek için yaptırdığı, sağlık kuruluna çıkmayı gerektirmeyen kısa muayenedir. Genel muayeneye dayanan ilk yoklama belgesinin tarihinden itibaren 10 yıl boyunca periyodik muayene hakkı vardır (Yönerge madde 7).

Periyodik muayene iki ayrı noktada tamamlanır: tetkikler HSSGM’nin yetkilendirdiği sağlık kuruluşunda yapılır, muayene ve rapor ise yetkili merkezdeki yetkili tabip tarafından düzenlenir. HSSGM listesinde periyodik tahlil ve tetkik yapmaya yetkili 51 kuruluş (16 il) bulunur.

Periyodik muayene adım adım nasıl yapılır?

  1. Tetkik: Gemi adamı, yetkili merkeze uğramadan doğrudan yetkili sağlık kuruluşuna başvurabilir; kuruluş tetkikleri muayene şartı aramadan yapar. İsterse önce yetkili merkezden Tetkik ve Tahlil Talep Formu (Ek-11) alabilir.
  2. 10 iş günü kuralı: Sonuçlarla en geç 10 iş günü içinde yetkili merkeze başvurulmalıdır; aksi halde tetkikler geçersiz sayılır.
  3. Muayene: Yetkili tabip Sağlık Beyanı ve Onam Formunu alır, gerekirse e-Nabız kayıtlarını sorgular ve genel fizik muayene yapar.
  4. Belge: Uygun bulunan gemi adamına HSSBS üzerinden azami 2 yıl geçerli Sağlık Yoklama Belgesi düzenlenir.
  5. Sevk: Şüpheli bir bulgu varsa yetkili tabip, sevk belgesi (Ek-12) ile uzman hekime veya sağlık kuruluna yönlendirir.

Periyodik muayenede hangi tetkikler yapılır?

Periyodik muayenede 8 tetkik istenir (Yönerge Ek-1-F-b). Genel muayeneden farkı; üre, kreatinin, ALT, AST ve Anti-HCV’nin rutin listede olmaması ve odyometrinin yalnızca makine sınıfına yapılmasıdır.

Tetkik Genel Muayene Periyodik Muayene
HemogramVarVar
Açlık kan şekeriVarVar
Tam idrar tahliliVarVar
HBsAg ve Anti-HBsVarVar
Anti-HIVVarVar
PA akciğer grafisiVarVar (radyoloji uzmanı yorumlu)
EKGVarVar (tüm derivasyonlar ve ritim EKG)
OdyometriTüm sınıflarYalnızca makine, telsiz ve elektrik-elektronik sınıfı
Üre ve kreatininVarRutinde yok
ALT ve ASTVarRutinde yok
Anti-HCVVarRutinde yok

Sağlık Yoklama Belgesi ne kadar süre geçerlidir?

Gemiadamları Sağlık Yoklama Belgesi düzenlendiği tarihten itibaren en fazla 2 yıl geçerlidir. 18 yaşından küçük ve 65 yaşından büyük gemi adamlarında süre en fazla 1 yıldır (Yönetmelik madde 56; Yönerge Ek-1-A).

Durum Azami geçerlilik
18-65 yaş arası gemi adamı2 yıl
18 yaş altı1 yıl (ILO 77 sayılı Sözleşme gereği her yıl muayene)
65 yaş üstü1 yıl
Artan gözetim gereken sağlık durumu (K)Hekimin belirlediği daha kısa süre
200 GT altı ve balıkçı gemileri sertifikası (Ek-14)5 yıl
Renk görme test sonucu6 yıl
Periyodik muayene hakkıGenel muayeneye dayanan belgeden itibaren 10 yıl

Belgemin süresi seferdeyken dolarsa ne olur?

Belgenin süresi sefer sırasında dolarsa, gemi adamı STCW’ye taraf bir ülkenin sağlık kuruluşunun bulunduğu ilk liman kadar çalışmaya devam edebilir. Bu izin süresi 3 ayı aşamaz (Yönetmelik madde 55/5).

Periyodik muayene yerine ne zaman genel muayene gerekir?

  • Genel muayeneye dayanan belgenin üzerinden 10 yıl geçmişse
  • Yetkili tabip periyodik muayenede sağlık kuruluna sevk etmişse
  • Yeterlik sınıfı değiştiriliyorsa (örneğin makineden güverte sınıfına geçiş)
  • Liman başkanlığı sağlık durumundan şüphe edip periyodik hakkı bitmiş gemi adamını yeniden değerlendirme istemişse
  • 30 günden uzun istirahat gerektiren bir hastalık sonrası yetkili tabip yeniden işlem başlatmışsa

Amatör denizci belgesi (ADB) nedir?

Amatör denizci belgesi (ADB), ticari amacı olmayan gezi, spor ve amatör balıkçılık teknelerini kullanmak için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğünün verdiği yeterlik belgesidir. 17 Ocak 2026 tarihli ve 33140 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik 17 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiş ve ADB’yi tekne boyuna göre ADB 10 ve ADB 24 olarak ikiye ayırmıştır.

ADB gemi adamı yeterlik belgesi yerine geçmez. “Hedef 2023: 1 Milyon Amatör Denizci” projesi kapsamında 1 milyonuncu ADB 5 Aralık 2022’de teslim edilmiştir.

ADB 10 ve ADB 24 arasındaki fark nedir?

Özellik ADB 10 ADB 24
Kullanılabilecek tekne Tam boyu 10 metreye kadar (dahil) özel tekne Gövde boyu 24 metreye kadar (dahil) özel tekne
Asgari yaş 16 yaşından gün almış olmak 18 yaşından gün almış olmak
Ön koşul 18 yaş altı için noter onaylı muvafakatname (EK-3) En az 12 ay ADB 10 sahibi olmak
Sağlık şartı Yönetmelik madde 7’ye göre belgelenir Yönetmelik madde 7’ye göre belgelenir
18 yaş altı kullanım Yanında ADB 10 sahibi bir yetişkin gözetiminde Uygulanmaz
Denizcilik okulu mezunları – Talep halinde eğitim ve sınav aranmadan verilir

10 beygir gücünden düşük motorlu tekneler, sadece kürekle yürütülen tekneler, kano ve kayaklar ile Optimist, Laser, 420, 470, Windsurf gibi yarış sınıfı tekneler için ADB aranmaz (madde 5/8).

Amatör denizci belgesi için sağlık raporu gerekli mi?

Evet, ADB adayı sağlık şartlarını sınav başvurusu sırasında belgelemek zorundadır. Rapor, Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelikteki sürücü belgesi sınıfları için istenen sağlık şartlarına göre düzenlenir (Özel Tekneler Yönetmeliği madde 7/1).

Aday şu durumlardan birindeyse sağlık raporundan muaftır (madde 7/2):

  • Karayolları Trafik Kanunu kapsamında herhangi bir sınıf sürücü belgesine sahipse
  • Son 2 yıl içinde düzenlenmiş bir sağlık raporunda “sürücü olur”, “amatör denizci olur” veya “gemiadamı olur” ibaresi varsa

Yani ehliyeti olmayan, geçerli bir sürücü veya gemi adamı raporu da bulunmayan herkes ADB için yeni sağlık raporu almalıdır. Bu grup çoğunlukla 16-18 yaş arası adaylar ile ehliyet almamış yetişkinlerden oluşur.

ADB sağlık raporunda hangi muayeneler yapılır?

ADB raporu sürücü olur raporu kriterlerini esas alır. Bu nedenle muayene gemi adamı genel muayenesinden daha kısadır ve sağlık kurulu gerektirmez.

Muayene Değerlendirilen özellik
Göz muayenesiGörme keskinliği, renk görme ve görme alanı
KBB muayenesiİşitme ve denge
Genel fizik muayeneKalp, tansiyon, kas-iskelet sistemi, uzuv fonksiyonları
Psikiyatri veya nöroloji değerlendirmesiBilinç kaybı, epilepsi, madde kullanımı ve ruhsal durum (hekim gerekli görürse)

ADB nasıl alınır?

  1. Hesap ve başvuru: Amatör Denizci Bilgi Sistemi (ADBS) üzerinden hesap oluşturulur ve ADB 10 başvurusu yapılır.
  2. Sağlık raporu: Muaf değilseniz rapor sınav başvurusu sırasında sisteme sunulur.
  3. Teorik eğitim: Çevrim içi eğitim başladıktan sonra en geç 30 gün içinde tamamlanmalıdır.
  4. Uygulama eğitimi: Teorik eğitimden sonra 90 gün içinde Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşta tamamlanır.
  5. Sınav: ADBS’de en az 25 soruluk, çoktan seçmeli çevrim içi sınav yapılır; geçme notu 100 üzerinden 70’tir. Başarısız olan en az 1 gün arayla toplam 4 kez sınava girebilir.
  6. Harç ve belge: Sınavdan sonra SMS ile gelen ödeme koduyla belge harcı ödenir. Harcın sınavdan itibaren 2 yıl içinde ödenmemesi halinde tüm eğitim ve sınavlar geçersiz olur.
  7. Doğrulama: e-Devlet’ten alınan karekodlu çıktı ADB yerine geçer; fiziksel kart liman başkanlıklarından alınır.

Sınav konuları düzlem seyir, denizde çatışmayı önleme kuralları, temel gemicilik, meteoroloji, denizde güvenlik ve haberleşme, ilk yardım ile tekne, motor ve elektrik bilgisini kapsar.

Eski ADB sahipleri ne yapmalı?

17 Temmuz 2026’dan önce düzenlenmiş ADB’ler, 5 yıl içinde ADB 24 teorik eğitimi tamamlanarak yenilenmezse ADB 10’a denk kabul edilir (Geçici madde 1). Eski belgeyle 10 metreden uzun tekne kullanmaya devam etmek isteyenlerin bu süreyi takip etmesi gerekir.

ADB sahibinin sağlığı bozulursa ne olur?

ADB sahibinin sağlığının tekne kullanımına engel olduğu tespit edilir veya ihbar edilirse belge askıya alınır ve devlet hastanesinden yeni sağlık raporu istenir (madde 7/3). Engel ortadan kalkınca belge askıdan çıkarılır.

Nefeste 0,25 mg/ml (BAC yüzde 0,05) üzerinde alkolle seyir, hız sınırını aşmak veya yüzme alanlarına tehlikeli yaklaşmak 6 ay askı sebebidir. Belgesiz veya belge boyunu aşan tekne kullanımında tekne tam boyunun her metresi için 2.500 TL idari para cezası uygulanır (madde 18).

Gemi adamı sağlık raporu fiyatı ne kadar ve ne kadar sürer?

Gemi adamı sağlık raporu için resmi, tek tip bir ücret yoktur; fiyat, muayenenin genel mi periyodik mi olduğuna ve istenen tetkik sayısına göre sağlık kuruluşunca belirlenir. HSSGM’nin yayımladığı Gemi Sağlık Resmi tarifesi gemi tonajına ilişkindir, gemi adamı muayene ücreti içermez.

Fiyatı belirleyen başlıca kalemler:

  • Muayene türü: Genel muayenede 5 branş uzmanı ve 12 tetkik, periyodikte yalnızca 8 tetkik vardır.
  • Ek tetkik veya konsültasyon: Kurulun istediği kardiyoloji, nöroloji veya ileri renk görme testleri ücreti artırır.
  • Sınıf: Periyodik muayenede odyometri yalnızca makine sınıfı için zorunludur.
  • ADB raporu: Sürücü olur kriterlerine dayandığı için kapsamı ve maliyeti genellikle en düşük olan rapordur.
İşlem Tipik süre Resmi süre sınırı
Genel muayene (tetkik ve branş muayeneleri) Sonuçlar normal ise genellikle aynı gün veya 1-2 iş günü Rapor yetkili merkeze 30 iş günü içinde götürülmeli
Periyodik tetkikler Genellikle aynı gün Sonuçlar yetkili merkeze 10 iş günü içinde götürülmeli
Yetkili merkezde yoklama belgesi Başvuru günü –
Rapora itiraz Hakem hastane sürecine bağlı Teslimden itibaren 30 gün

Güncel ücret ve randevu için hizmet aldığınız yetkili sağlık kuruluşuyla görüşmeniz gerekir. Rapor yetkisi olmayan bir kuruluştan alınan rapor yetkili merkezde kabul edilmez.

Sık Sorulan Sorular

Gemi adamı sağlık raporu her hastaneden alınır mı?

Hayır. Rapor yalnızca HSSGM’nin yetki belgesi verdiği hastane, poliklinik veya tıp merkezlerinden alınır. Yetkili kuruluşların güncel listesi hssgm.gov.tr adresinde yayımlanır.

Gemi adamı sağlık raporu kaç yıl geçerlidir?

Gemiadamları Sağlık Yoklama Belgesi en fazla 2 yıl geçerlidir. 18 yaş altı ve 65 yaş üstü gemi adamları için bu süre en fazla 1 yıldır; 200 GT altı ve balıkçı gemileri için verilen sertifika ise 5 yıla kadar geçerlidir.

50 yaşından sonra rapor her yıl yenilenir mi?

Hayır. Güncel yönerge ve yönetmeliğe göre yıllık yenileme zorunluluğu 65 yaşın üzerindeki gemi adamları içindir. 50-65 yaş arası gemi adamlarının belgesi, sağlık durumu daha sık kontrol gerektirmiyorsa 2 yıl geçerlidir.

Hastane raporu tek başına yeterli mi?

Hayır. Hastanenin verdiği Gemi Adamı Olur Sağlık Raporu, 30 iş günü içinde HSSGM yetkili merkezine götürülerek Sağlık Yoklama Belgesine çevrilmelidir. Liman başkanlıkları işlemleri bu belgenin sistem kaydına göre yürütür.

Gemi adamı sağlık raporumu nereden sorgulayabilirim?

Sağlık durumu HSSGM’nin çevrim içi “Gemiadamı Raporu Sorgula” ekranından sorgulanabilir. Sorguda belge süresi ve uygunluk kararı görülür; kişisel tıbbi bilgiler belge üzerinde yer almaz.

Gözlük veya lens kullanmak gemi adamı olmaya engel mi?

Hayır. Gözlük veya lensle istenen uzak görme değerine ulaşılıyorsa kişi uygundur. Ancak adayların gözlüksüz olarak her gözde en az 0,1 görmesi gerekir ve belgeye “görme yardımlı uygun” kaydı düşülür.

Lazer göz ameliyatı olanlar gemi adamı olabilir mi?

Evet, ameliyat sonrası görme değerleri sınıfın standardını karşılıyor ve iyileşme tamamlanmışsa olabilir. Kararı göz hastalıkları uzmanının muayenesi belirler; gece görüşünde azalma şüphesi varsa ayrıca değerlendirilir.

Şeker hastası veya tansiyon hastası gemi adamı olabilir mi?

Kontrol altındaki hastalıklar çoğu zaman engel değildir. İnsülinsiz tedaviyle stabil olan diyabet yakın kıyısal seferle sınırlı veya kısa süreli belgeyle kabul edilebilir. Tansiyon tedaviye rağmen sürekli 170/100 mmHg üzerindeyse sürekli uygunsuzluk kararı verilir.

Hepatit B taşıyıcısı gemi adamı olabilir mi?

HBsAg pozitifliği otomatik engel değildir. Yönerge Ek-1’e (B16-19) göre sarılık varsa karaciğer fonksiyon testleri normale dönene kadar geçici uygunsuzluk verilir; tam iyileşme veya bulaştırıcılık konusunda belirsizlik varsa göreve göre sınırlı (S) veya kısa süreli (K) belge düzenlenir. Sürekli uygunsuzluk yalnızca denizde güvenli çalışmayı etkileyen kalıcı karaciğer bozukluğunda söz konusudur.

Sağlık raporu sonucuna itiraz edebilir miyim?

Evet. Rapor tesliminden itibaren 30 gün içinde herhangi bir yetkili merkeze dilekçeyle itiraz edilir. Kişi hakem hastaneye sevk edilir; iki rapor çelişirse bölge hakem hastanesinin sağlık kurulu kararı kesindir (Yönerge madde 16/3).

Yurt dışında alınan sağlık sertifikası geçerli mi?

Yurt dışından alınan sertifika STCW Kod A-I/9 standartlarına ve yönergeye uygunsa geçerli kabul edilir. Ancak bu sertifika Türkiye’de periyodik muayene hakkı doğurmaz (Yönerge madde 16/7).

Sağlık Yoklama Belgemi kaybettim, ne yapmalıyım?

Herhangi bir yetkili merkeze dilekçeyle başvurulur. Merkez HSSBS kaydını doğrular ve eski tarih ile yenileme nedenini belirterek yeni belge düzenler.

Sürücü belgem varsa ADB için rapor almam gerekir mi?

Hayır. Herhangi bir sınıf sürücü belgesine sahip olanlar ADB sağlık şartından muaftır. Son 2 yılda alınmış “sürücü olur”, “amatör denizci olur” veya “gemiadamı olur” raporu olanlar da muaftır.

ADB ile ticari tekne kullanılabilir mi?

Hayır. ADB yalnızca özel tekneler içindir ve gemi adamı yeterlik belgesi yerine geçmez. ADB ile ticari faaliyette bulunana, tekne tam boyunun her metresi için 2.500 TL idari para cezası uygulanır.

Gemi adamı sağlık bilgilerim gizli mi?

Evet. Tıbbi bilgiler özel hayatın gizliliği kapsamındadır ve üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Sağlık bulguları yalnızca HSSBS’ye kaydedilir, Sağlık Yoklama Belgesi üzerinde yazılmaz; kayıtlar kurumlarda 10 yıl saklanır.