hemipleji

Hemipleji nedir ve fizik tedavi ile nasıl gelişme sağlanır?

Hemipleji, vücudun bir yarısında (sağ veya sol) kısmi ya da tam felç gelişmesiyle ortaya çıkan nörolojik bir durumdur. Genellikle inme (felç), beyin kanaması veya travmatik beyin hasarı sonrası görülür. Fizik tedavi, hemiplejili hastalarda kas gücünün yeniden kazanılması, denge, yürüme ve fonksiyonel bağımsızlığın artırılması açısından en etkili tedavi yöntemidir.

Hemipleji neden olur?

Hemipleji çoğunlukla beyindeki motor merkezleri etkileyen bir olay sonucunda gelişir. En yaygın neden inmedir. Bunun dışında;

  • Beyin kanaması
  • Travmatik beyin hasarı
  • Beyin tümörleri
  • Enfeksiyonlar (ensefalit, menenjit)
  • Multipl skleroz (MS)
  • Beyin damar tıkanıklıkları da hemiplejiye yol açabilir.

Hemipleji belirtileri nelerdir?

Hemiplejide görülen belirtiler:

  • Vücudun bir tarafında güçsüzlük veya felç
  • Kas tonusunda artış (spastisite) veya azalma
  • Yürüme ve denge bozukluğu
  • El ve kol hareketlerinde kısıtlılık
  • Konuşma güçlüğü (afazi)
  • Yutma problemleri (disfaji)
  • Görme alanı kaybı veya çift görme
  • Fizik tedavinin hemipleji tedavisindeki önemi

İnme rehabilitasyonu nedir?

Fizik tedavi, hemipleji sonrası beyin plastisitesini (yeniden öğrenme yeteneğini) harekete geçirir. Amaç, etkilenen kasların yeniden aktif hale getirilmesi, hareket kontrolünün geliştirilmesi ve bağımsız yaşam becerilerinin kazandırılmasıdır.

Temel fizik tedavi hedefleri şunlardır:

  • Kas gücünü artırmak
  • Denge ve koordinasyonu geliştirmek
  • Spastisiteyi azaltmak
  • Yürüme paternini yeniden öğretmek
  • Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlık sağlamak
  • Hemipleji için uygulanan fizik tedavi yöntemleri

İnme rehabilitasyonuyla ilgili detaylı yazıya buradan ulaşabilirsiniz.

Hemipleji Hakkında Sık Sorulan Sorular

1. Hemipleji tamamen iyileşir mi?

Erken başlanan rehabilitasyonla bazı hastalarda tam, bazılarında kısmi iyileşme mümkündür.

2. Fizik tedaviye ne zaman başlanmalı?

Genellikle akut dönemden sonraki ilk 48–72 saatte başlanabilir.

3. Hemiplejide egzersizler ağrı yapar mı?

Uygun dozda ve fizyoterapist eşliğinde yapılan egzersizler ağrıya neden olmaz.

4. Hangi taraf felç olursa daha zor iyileşir?

Sağ veya sol fark etmez; beynin hasar bölgesine ve kişinin motivasyonuna bağlıdır.

5. Spastisite ne kadar sürede azalır?

Tedaviye yanıt kişiye özeldir; genellikle birkaç haftada azalma başlar.

6. Robotik tedavi gerçekten işe yarar mı?

Evet, tekrar sayısını artırdığı için motor öğrenmeyi destekler.

7. Hemiplejili hasta yürüyebilir mi?

Evet, düzenli fizik tedaviyle birçok hasta bağımsız yürümeyi yeniden öğrenir.

8. Aile bireyleri tedavi sürecinde nasıl destek olmalı?

Moral, motivasyon ve ev egzersizlerinin takibi açısından aktif destek önemlidir.

9. Hemipleji tekrarlar mı?

Eğer altta yatan neden (örneğin damar hastalığı) kontrol altına alınmazsa tekrar edebilir.

10. Evde fizik tedavi yapılabilir mi?

Evet, fizyoterapist tarafından planlanan güvenli bir ev programı uygulanabilir.

Kaynaklar:

  • Mayo Clinic
  • NHS (National Health Service)
  • WebMD
  • American Stroke Association
  • Physiopedia