Sağlıklı bilgiler

Check-Up İle Tüm Sağlık Risklerini Azaltabilirsiniz

Check up ile tüm sağlık risklerini azaltabilirsiniz Sağlık sorunlarının tedavisinde ve elbette çok daha önemlisi henüz sorun ortaya çıkmamış veya ilerlememişken, önüne geçilmesinde en etkili yöntem check up yöntemidir. Kanser, kalp ve damar hastalıkları başta gelmek üzere hemen her sağlık sorununun erken evrede tespitini sağlayan yöntem, birçok bileşeni kapsıyor. Sağlık riski değerlendirme yöntemlerinin en kapsamlısı olan uygulamaların, henüz ortaya çıkmamış, ancak potansiyelin söz konusu olduğu sağlık sorunlarının engellenmesinde büyük etkisi bulunmaktadır. Kalıtımsal olsun ya da olmasın, risk faktörlerinin tespit edilmesinde ve ileri evrelerde çok zor tedavi edilen hastalıkların erken tanısının konulabilmesinde bu taramalar kesin etkilere sahiptir. Check up; bir tedavi uygulaması değildir. Ancak bu taramalar, tedavi sürecinin temelini oluşturur. Zira bir hastalığın tedavi edilebilmesi iççin öncelikle teşhisin konulması gerekir. Ön tanı verisi oluşturmak noktasında etkili olan bu uygulamalar, kişinin hemen her detayı ile analiz edilmesini sağlar. Dahiliye muayeneleri, Kardiyoloji taramaları, radyoloji tetkikleri ve laboratuar tetkikleri bu uygulamaların bileşenleridir. Kişi hakkında genel bilgiler içeren bu uygulama sağlık riski tespiti için genel veriye ulaşılması için yeterlidir. 

Check up nedir?

Tıp teknolojilerinin günümüzde ulaştığı boyut düşünüldüğünde artık hastalıkların tedavisinden öte, hastalıkların erken safhalarda tespit edilmesi daha önem kazanmıştır. Çok yakın geçmişe kadar ölümcül olan hastalıklar, günümüzde erken tanı ve teşhis imkanları sayesinde kolaylıkla tedavi edilebilir rahatsızlıklar haline gelmiştir. Erken teşhisi mümkün kılan ve detaylı sağlık muayenesi olarak tanımlanabilecek check up taramaları, sağlığına önem gösteren herkesin belirli aralıklarla faydalanması gereken bir tıp hizmetidir. Özellikle kişinin yaşı ilerledikçe kendisini belli eden birçok hastalığın en erken safhalarında teşhis edilerek, tedavisi tam olarak mümkün olmasa bile kişinin sağlık standardını en üst seviyede sürdürmesi sağlayacak önleyici sağlık hizmetlerinin en kapsamlısı check up hizmetleridir.

Check up türleri 

Kapsam itibariyle geniş bir sağlık taramasını ifade eden check up, tüm vücutta yapılacak bir tarama olduğu gibi spesifik bölgelere odaklanan daraltılmış uygulamaları da mevcuttur. Örneğin; koroner arter ve buna bağlı ortaya çıkan birçok kalp ve damar hastalıklarının tespiti için kardiyoloji alanında, Multiple skleroz ya da MS ismiyle bilinen ve sinir sistemini etkileyerek güçsüzlük, görme problemleri, denge bozukluğu gibi sorunlar ortaya çıkaran hastalığım tespiti için MS check up'ı ya da günümüzde çok yaygın olan birçok iç organ kanserlerinin erken tespitini olanaklı kılan dahiliye check up'ı günü bölgesel uygulamalar mevcuttur.

Dahiliye Taramaları

Dahiliye, yaşamsal fonksiyonların bir çoğunu kapsayan ana bilim dalıdır. Dahiliye check up uygulamaları da, iç organlarımız ve genel olarak yaşamsal sistemlerimizin kontrol edildiği tarama biçimidir. Her ne kadar bir çok organ ve sistem grubu ayrı ana bilim dalları dahilinde taranıyor olsa da, dahiliye taramaları aslında geneli kapsayan bir çok bileşene sahiptir. Bu testler ile genel bir kanı elde edilebilmesi mümkündür ki, buna bağlı olarak farklı testler yapılmasına karar verilebilir.

Göğüs Hastalıkları taramaları

Hayati organların başında sayılan akciğerlerin kusursuz çalışması, son derece önemlidir. Bu bakımdan check-up uygulamalarının akciğer sağlığını tarama noktasında önceliği vardır. Akciğer grafisi ve yapılan kan testleri ile göğüs hastalıkları taranır ve risk faktörleri değerlendirilir. Göğüs hastalıkları taramaları; radyolojik tarama ile tespiti mümkün olsa da, kimi zaman ileri tetkikler gerektirebilir. Bu noktada hekimin yönlendirmesi ile MRI, Tomografi gibi uygulamalar gerçekleştirilebilir. Ayrıca Sedimantansyon ölçümü de bu noktada veri elde edilmesini sağlayan testlerdendir.

Gastroenteroloji Taraması

Sindirim sistemi ile ilgili taramaları kapsayan gastro check up; mide ve bağırsakların sağlıklı biçimde çalışıp, çalışmadığını ve risk faktörünü tespit etmek için kullanılır. Kanser riskini de ölçebilen bu taramalar için temel veriler, kan testleri ve ultrasonografi iken, endoskoi ve kolonoskopi gibi uygulamalar gerekli görülmesi halinde yapılabilir. Temel düzey taramalarda özellikle kanser marker değerlerinde bir anomali görülür ise ileri tetkikler tercih edilebilmektedir. Elbette kapsamlı check up uygulamalarında bu tetkikler doğrudan uygulanabilir.

Endokrinoloji Taramaları

Endokrin sistem; vücudun son derece önemli fonksiyonlarından olan iç salgı bezlerinin oluşturduğu bir sistemdir. Metabolik fonksiyonların tamamı bu sistem tarafından sevk ve idare edilir. Bu sistemde meydana gelecek sorunlar, tüm vücudu etkileyen daha büyük problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Diyabet, obezite, tiroid, infertilite, hipertansiyon, menopoz, osteoporoz ve benzeri birçok sağlık sorunun kaynağı veya tetikleyicisi olabilen hormonların kontrol altında tutulmaları elzemdir. Genellikle kan testleri ile taraması yapılan endokrinoloji hastalıklarının tanısını koyabilmek için check-up kapsamına ve temel değerlendirmenin durumuna göre ileri tetkikler uygulanabilir.

Kardiyoloji Taraması

Kardioloji; kalp ve damar sağlığı ana bilim dalı olarak tanımlanır. Kardiyoloji check up, en yaygın ve hayati tarama yöntemidir. 30’lu yaşlardan itibaren erkeklerde daha yaygın olmak üzere kalp rahatsızlıkları görülme oranı oldukça yüksektir ve kalp ile ilgili sorunların çoğu hayati risk barındırır. Bu bakımdan, kalp check up uygulamalarının düzenli olarak yaptırılması, özellikle kalıtımsal riski bulunan kişilerde ve risk grubuna dahil olan kişilerde oldukça önemlidir. Örneğin; kilolu, alkol ve sigara tüketen, bunun yanında stresli ortamlarda çalışan kişilerin kalıtımsal riski olmasa da, davranışsal risk grubunda yer aldıkları söylenebilir. Tansiyon ve kalp rahatsızlıklarının taramaları bu check-up taramasında yapılır. Temel değerlendirmelerin ilerisinde, EKO, Efor ve benzeri uygulamalar da yapılabilmektedir.

Kanser Taramaları

Çağımızın en yaygın ve hayati riski barındıran sağlık sorunu olan kanser, her ne kadar ölümcül olarak tanımlanmış olsa da, erken tanısı sorunun neredeyse başlamanda ekarte edilebilmesini sağlayabilmektedir. Pek çok kanser türünde, tedavi son derece hızlı ve efektif olabilir ki, bunun için sorunun ilerlemeden tespiti gerekir. Kanser check-up uygulamaları da bu noktada genel olarak tüm organları kapsayan taramalardır. Temel testlerin ardından kapsamlı modern yöntemler kullanılarak sorunun detaylı biçimde analizi mümkün olabilmekte, erken tanı sayesinde kanserin hastanın yaşam kalitesine etki etmesi engellenebilirken, tedavisi de çok daha kolay yapılabilmektedir.

Diş muayenesi

Sindirim sisteminin ilk ve en önemli bileşenlerinden olan dişler; diğer organlardan çok daha hızlı belirti veriyor gibi görünse de aslında, derinlerde ilerleyen sinsi çürüklerin büyük sorunlara dönüşmeden tespiti mümkün olmayabilmektedir. Görsel bir sorun olmasa ve rahatsızlık vermese de, dişlerin dönem dönem kontrolü basit dolgular ile sorunların uzun süre için ortadan kaldırılmasını sağlayabilir. Aksi halde diş köklerine inen çürükler, kanal tedavisi gerektirebileceği gibi kimi durumlarda diş kaybı da kaçınılmaz olabilmektedir. Ayrıca ortodonti kontrolleri de estetik ve sağlık bakımından önemli değerlendirmeler olarak kabul edilmelidir.

Göz Muayenesi

Hayati organlar arasında önemli bir yeri bulunan gözlerimizin sağlığı hakkında gündelik aktivitelerimiz dahilinde genel olarak fikir sahibi oluruz. Ancak kimi sorunların tespiti özel taramalar gerektirebilir. Göz check up; bazı meslek gruplarında yer alabilmek ve sürücü lisansı gibi kullanım belgelerini alabilmek için gereklidir. Renk körlüğü, gece körlüğü ve diğer görme bozukluklarının testleri, bu taramalarla yapılabilir.

Beyin ve inme check up'ı 

Hastalıklar hemen her yaşta kendilerini gösterebilecek durumlar olmalarına rağmen özellikle ileri yaşlarda vücudun dayanıklılığını kaybetmesiyle birlikte mücadele edilmeleri daha zor hale gelmektedir. Bu sebeple özellikle yaşlı bir bünyede daha kolay ortaya çıkabilecek inme ve buna sebep olan beyin problemlerine ayrı bir başlık ayırmak gerekmektedir. Beyin damar tıkanıklığı, hipertansiyon, diyabet, kalpte atrial fibrilasyon bozukluğu vb. Birçok nedenden ortaya çıkabilen inme vakalarının önlenmesi adına özellikle yaşlı insanların belirli aralıklarla beyin check up'ı yaptırmalarında oldukça fayda vardır. Bilgisayarlı EEG cihazıyla beynin; dikkat, hafıza, algı gibi birçok parametresinin ölçüldüğü beyin taramaları, inme vb. vakaların yaşanmaması adına oldukça önemli bir önleyici uygulamadır. Buna ek olarak, sadece yaşlılıkta değil 0-18 yaş aralığını kapsayan süreç için de çocuk ergen nöropsikiyatri check up'ı çocukların ilerleyen yaşlarda yaşayabilecekleri potansiyel hastalıkların erken teşhis ve tedavisi açısından oldukça önemlidir.

Genel Check-Up Taramaları

  • Akciğer grafisi
  • Elektrokardiyografi (EKG)
  • Hepatit testi 
  • İdrar analizi
  • Kan sayımı
  • Kolesterol ölçümleri
  • Mamografi
  • Organ Fonksiyon Testleri
  • Sedimentasyon
  • Tansiyon ölçümü
  • Tiroit (TSH vb.)
  • Tüm batın ultrasonografi

Tüm check-up testleri için tıklayın

Bu taramalar dışında yapılacak uygulamanın niteliğine bağlı olarak bir ok farklı tarama yapılır. Yukarıda belirttiğimiz; kanser taramaları ve diğer taramalar kapsama bağlı olarak değişiklik arz edebilir. Özellikle 40 yaş üzerinde, kanser taramaları önem arz eder ki, kadınların meme kanseri riskine karşı bu kontrolleri özellikle yaptırmaları gerekir. Bunun yanında, kalıtımsal kanser riski bulunan kişilerin belirli aralıklarda, yine bu yaş grubunu risk eşiği olarak kabul etmek koşulu ile kolonoskopi ve endokopi gibi taramaları yaptırmaları da doğru olabilir.

Check up öncesi dikkat edilmesi gereken hususlar

Check up öncesi uygulamayı gerçekleştirecek doktorun, hastanın tıbbi geçmişi hakkında detaylı bilgi sahibi olması önemlidir. Hastanın düzenli kullandığı ilaçlar, daha önce geçirdiği hastalık ve varsa operasyonlar, tetkiklerin doğru yöne daraltılmasına olanak sağlar. Bunun haricinde kişinin önceki günden alkol almamış olması ve egzersiz yapmaması beklenir. Kadınlar için regl döneminde olmamak ve hamilelik ihtimali bulunmaması da check up'ın doğru sonuçlar vermesi adına önemlidir. Ayrıca  uygulamanın gerçekleştirileceği gün hastanın aç karnına olması, çay, kahve ve sigara içmemiş olması da beklenmektedir.

Paylaş